PRESTIŻ ZAWODOWY KOORDYNATORA RODZINNEJ PIECZY ZASTĘPCZEJ W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ: ROZWAŻANIA NA TEMAT RETROSPEKTYWY I PERSPEKTYWY

Abstract

Artykuł przedstawia wyniki badań dotyczących prestiżu zawodowego koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej Polskiej: przegląd z elementami retrospektywy i perspektywy. Jest to zawód nowy (Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej), a obowiązki koordynatora obejmują zapewnienie dostępu do specjalistycznej (m.in. psychologicznej, reedukacyjnej, rehabilitacyjnej itp.) pomocy rodzinom zastępczym, a także wsparcie pełnoletnich wychowanków. Rodzinna piecza zastępcza funkcjonuje w formie rodzin spokrewnionych, niezawodowych i zawodowych (w tym specjalistycznych). Praca ta wiąże się z systematycznymi wizytami w środowisku, obserwacją, monitorowaniem sytuacji dziecka (edukacyjnej, zdrowotnej, emocjonalnej) oraz współpracą z szerokim gronem instytucji, w tym sądami, szkołami i poradniami psychologiczno-pedagogicznymi. Hipotetycznie ten społecznie cenny zawód powinien zajmować wysokie miejsce w skali prestiżu zawodowego. Celem badania było ustalenie poziomu prestiżu zawodu koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej w oczach samych koordynatorów. Analiza wyników wykazała, że w oczach samych koordynatorów prestiż tego zawodu nie jest wysoki: 0% ankietowanych wskazało na wysoki poziom prestiżu, 58,33% respondentów określiło go jako średni, 33,33% – jako niski. Głównymi czynnikami obciążającymi ten zawód okazały się: niskie wynagrodzenie, niedocenianie pracy koordynatora przez rodziny zastępcze, niewystarczające wyposażenie techniczno-materialne, trudności komunikacyjne z rodziną zastępczą, a także niedoskonały system rozwoju zawodowego. Czynnikami, które motywują koordynatorów do pozostania w zawodzie, są: system zadań, różnorodne formy pracy – dzięki czemu praca nie jest monotonna, oraz możliwość zarządzania własnym czasem. Podsumowując, prestiż zawodu koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, pomimo jego wysokiej użyteczności społecznej, jest obniżony przez niskie wynagrodzenie, aspekty organizacyjno-techniczne pracy oraz niedoskonały system rozwoju zawodowego, które stanowią główne atrybuty negatywnie wpływające na prestiż. Jednocześnie, pozytywne atrybuty, takie jak elastyczność systemu pracy i różnorodność zadań, są kluczową motywacją dla doświadczonych koordynatorów.

Słowa kluczowe: koordynator rodzinnej pieczy zastępczej; rodzinna piecza zastępcza; prestiż zawodowy; Rzeczpospolita Polska.